Alleen het gesproken woord geldt
Geachte burgemeester,
Beste collega's,
Beste kijkers hier in de zaal en via de livestream,
Goede politiek begint met een heldere visie. Voor ons bij Volt betekent dat een duurzaam, leefbaar en Europees verbonden Münster, waarin gelijke kansen hoog in het vaandel staan. Maar het betekent ook dat we onze stad consequent toekomstbestendig maken – zodat we morgen niet betalen voor de tekortkomingen van vandaag.
Maar wat als de kas krap is? Wat als niet alles tegelijk kan? Dat is de eerlijke vraag die achter deze tweejarige begroting schuilgaat en die wij vandaag beantwoorden.
Deze begroting is niet in een vacuüm ontstaan. De gemeentelijke organisatie heeft een goede basis gelegd. Daarop hebben wij als coalitie voortgebouwd, veel gediscussieerd en besluiten genomen. Drie partijen met verschillende speerpunten en toch gezamenlijk verantwoordelijk. Dat is voor ons democratisch werk.
Daarbij stond voor ons één ding centraal: wij bezuinigen niet op degenen die het al moeilijk hebben, en vooral niet zonder waarschuwing, als donderslag bij heldere hemel.
Daarom hebben wij op cruciale punten bewust bijgestuurd. Een voorbeeld is het speciale schoolbusvervoer. Dat zou oorspronkelijk direct na de zomervakantie van 2026 worden geschrapt. Voor veel ouders zou dat extreem kort dag zijn geweest, zonder echte mogelijkheid om zich op de nieuwe situatie in te stellen.
Tegelijkertijd geldt ook hier: het speciale schoolbusvervoer kost de stad jaarlijks ongeveer € 600.000. Dat is een bovenwettelijke voorziening die wij niet blijvend kunnen garanderen.
Wat wij wel kunnen bieden, is planningszekerheid: in 2026 en 2027 blijft het vervoer zoals gebruikelijk bestaan. En voor basisschool Loevelingloh zelfs minstens zo lang als de kinderen die nu in het eerste leerjaar zitten daar naar school gaan. Dat maakt plannen mogelijk en wekt geen valse verwachtingen. Dit zijn concrete besluiten die in het dagelijks leven van mensen in Münster het verschil maken.
Maar het gaat ons er ook om te investeren in de toekomstbestendigheid van Münster. Dat wil ik aan de hand van drie punten laten zien.
Het eerste punt is de digitalisering van onze gemeentelijke organisatie. Nauwelijks een onderwerp wordt zo vaak bezworen en tegelijk zo zelden consequent uitgevoerd. Terwijl we allang weten wat er mogelijk is. In Estland bijvoorbeeld wordt tegenwoordig meer dan negentig procent van alle overheidsdiensten digitaal gebruikt. Belastingaangiften kosten daar vaak maar een paar minuten, een bedrijf oprichten kan in minder dan twintig minuten, en toch liggen de administratieve kosten duidelijk onder het Europese gemiddelde. Dat is geen technisch wonder, maar het resultaat van een politieke keuze: de overheid wordt daar gezien als dienstverlener, niet als hindernis.
Als we die maatstaf hanteren, wordt duidelijk waar we staan. In Münster betekent een aanvraag vandaag de dag vaak nog formulieren invullen, gegevens meerdere keren opgeven en vervolgens weken of zelfs maanden op een reactie wachten. Voor inwoners is dat frustrerend, voor de medewerkers van de gemeente belastend en voor de stad gewoonweg inefficiënt.
Precies hier zet deze begroting in. Wij stellen € 800.000 beschikbaar voor digitalisering en verankeren dit proces voor de lange termijn in de meerjarenraming. Daarnaast investeren wij gericht in de afhandeling van huurtoeslag, om die met geautomatiseerde voorcontroles en de inzet van AI te versnellen. Het doel is daarbij geen technische vooruitgang omwille van zichzelf. Het gaat erom het werk binnen de gemeentelijke organisatie te vergemakkelijken en tegelijk de inwoners centraal te stellen.
Men kan deze ontwikkeling als modernisering omschrijven. Treffender zou het zijn haar te zien als een al lang achterstallige aanpassing. Andere steden en landen laten al jaren zien dat deze vorm van overheid mogelijk is. De eigenlijke vraag is daarom niet of wij ons deze stap kunnen veroorloven, maar waarom wij die zo lang hebben uitgesteld.
Een ander belangrijk punt voor de toekomst van Münster is hoe aantrekkelijk onze stad is voor de mensen die hier wonen en hier een thuis willen vinden.
Want op dit moment zien we heel concreet waar het knelt: bijna 5.000 naturalisatieverzoeken liggen nog open en procedures duren niet zelden meer dan 2 jaar. Achter elk van deze verzoeken staat een mens. Iemand die hier woont, werkt, een gezin heeft gesticht en gewoon deel van deze stad wil zijn.
Als procedures zich zo lang voortslepen, is dat geen abstract getal, maar echte onzekerheid in het leven van deze mensen. Of mensen zich echt thuis kunnen voelen in Münster, wordt juist op zulke punten beslist. En er is ook een economische kant: wie hier wil wonen en werken, moet dat ook kunnen, en wel zonder onnodige drempels.
Daarom pakken wij de achterstand bij de naturalisaties aan en zorgen wij voor extra personeel om die weg te werken – omgerekend 2,5 fte. Want een gemeentelijke organisatie die goed functioneert, helpt niet alleen de mensen, maar versterkt ook Münster als plek om te werken en te wonen.
Het derde punt betreft de vraag hoe wij de klimaattransitie in Münster vormgeven. Klimaatbeleid wordt vaak gezien als een extra taak, als iets wat kosten veroorzaakt. Een blik op de cijfers laat echter een ander beeld zien. Gebouwen zijn verantwoordelijk voor ongeveer een derde van het energieverbruik en de CO₂-uitstoot. Niet-gerenoveerde gebouwen verbruiken een veelvoud van de energie van moderne gebouwen. Elke school en elk gemeentelijk kantoorgebouw dat wij vandaag niet renoveren, veroorzaakt doorlopende kosten die wij de komende jaren moeten dragen.
Tegen deze achtergrond zijn investeringen in de energetische renovatie van gemeentelijke gebouwen geen bovenwettelijke voorziening, maar een vorm van vooruitziend financieel beleid. Ze verlagen op lange termijn de uitgaven, stabiliseren de begroting en dragen tegelijk bij aan de bescherming van het klimaat. Studies gaan ervan uit dat er alleen al voor openbare gebouwen in Duitsland een investeringsbehoefte van honderden miljarden euro's bestaat om klimaatneutraliteit te bereiken. Tegelijkertijd zijn er op Europees niveau subsidies beschikbaar die een aanzienlijk deel van deze investeringen kunnen dekken.
Als wij vandaag middelen voor renovatie beschikbaar stellen en die aanvullen met Europese subsidieprogramma's, dan doen wij dat niet alleen in het belang van het klimaat en een leefbare toekomst, maar ook voor de financiële stabiliteit van onze stad. Zo voorkomen wij toekomstige lasten en benutten wij tegelijk de kansen van Europese financiering.
Daarmee kom ik bij een punt dat ons als Volt-fractie bijzonder na aan het hart ligt. Münster is geen eiland. Veel van de uitdagingen waar wij voor staan, worden in andere Europese steden al jaren aangepakt. Daar zijn oplossingen ontwikkeld die wij niet opnieuw hoeven uit te vinden. Een digitale overheid, energiezuinige gebouwen en slimme infrastructuur zijn geen toekomstprojecten, maar al dagelijkse praktijk.
Het is daarom geen teken van zwakte om ons op deze voorbeelden te oriënteren. Integendeel. Het getuigt van een zelfbewuste omgang met de mogelijkheden die Europa ons biedt. Wij kunnen van anderen leren, samenwerkingsverbanden aangaan en subsidies gericht benutten. Juist een stad als Münster, die historisch staat voor wederzijds begrip en samenwerking, zou deze weg consequent moeten gaan.
Deze begroting is geen eenvoudige begroting. Zij vraagt om prioriteiten, om afwegingen en om besluiten die niet overal op instemming kunnen rekenen. Maar zij bevat precies de aanzetten die wij nu nodig hebben: investeringen in goed functionerende structuren, in een slagvaardige gemeentelijke organisatie en in een duurzame infrastructuur.
Uiteindelijk gaat het om een eenvoudige afweging. Wij kunnen de bestaande problemen blijven beheren en de kosten naar de toekomst verschuiven. Of wij besluiten ze nu aan te pakken en de voorwaarden te scheppen waardoor Münster ook in de komende jaren slagvaardig blijft.
Wij hebben voor de tweede weg gekozen.
Dank u wel.
